دریچه دیفیوزر گردابی یک اجزای مهم در سیستمهای تهویه مطبوع است که جریان هوای ورودی را به صورت چرخشی (گردابی) پخش میکند تا کیفیت هوای داخل فضا بهبود یابد. استفاده از دریچه دیفیوزر گردابی باعث میشود هوا به شکلی یکنواختتر درون فضا توزیع شود، دمای یکنواختتری ایجاد شود و مصرف انرژی کاهش یابد. در این مقاله از سری مقالات وبسایت تهویهساز شار ونت، ابتدا بررسی میکنیم که دقیقاً دیفیوزر گردابی چیست، سپس انواع دیفیوزرهای گردابی را معرفی میکنیم و در نهایت به کاربرد دیفیوزر گردابی در تهویه میپردازیم.
دریچه دیفیوزر گردابی چیست؟
دریچه دیفیوزر گردابی یک نوع دیفیوزر هوا در سیستم تهویه است که با طراحی خاص تیغهها یا پرههای داخلی، جریان هوا را به حالت چرخشی درمیآورد. این چرخش باعث میشود هوا با الگوی مارپیچی خارج شود و سپس با هوای محیط ترکیب شود. چنین ترکیب شدنی (induction) به سرعت بیشتر یکنواخت شدن دمای هوا کمک میکند. مزایای این نوع دیفیوزر عبارتاند از:
- کاهش شدت جریان هوای ورودی در منطقه قابلاشغال، چرا که جریان گردابی موجب القای هوای محیطی میشود و سرعت اولیه کاهش مییابد.
- کاهش تشکیل لایههای حرارتی (stratification) در فضا، چون هوا به صورت چرخشی وارد شده و سریعتر با هوای اتاق مخلوط میشود.
- امکان تنظیم جریان: برخی مدلها تیغههای قابل تنظیم دارند تا شدت و جهت چرخش هوا را تغییر دهند. مثل مدلهایی که پرههایشان قابل تنظیم است.
- صدای پایینتر در برخی کاربردها، چون جریان القایی بالا به معنای این است که سرعت پالس خروجی دیفیوزر را پایین آورد.
به طور خلاصه، دریچه دیفیوزر گردابی ترکیبی از طراحی آئرودینامیکی و عملکرد تهویه بهینه است که برای توزیع یکنواخت هوا در فضاهای مختلف بسیار مفید است.
آشنایی با انواع دیفیوزرهای گردابی
در بازار انواع مختلفی از دیفیوزرهای گردابی وجود دارند که بسته به نیاز فضا (ارتفاع سقف، حجم هوا، نوع سیستم تهویه) انتخاب میشوند. برخی از دیفیوزرهای گردابی عبارتاند از:
- دریچه گردابی مدور (Round Swirl Diffuser): نمونه کلاسیکی است که شکل دایره دارد و معمولاً برای سقفهای مدور یا شبکههای استاندارد تهویه استفاده میشود. مدل AXO-C یک مثال از این نوع است.
- دریچه گردابی مربعی قابل تنظیم (Square Swirl Diffuser) : مثل مدلAXO-S تیغههای آن قابل تنظیم هستند تا جهت و شدت جریان چرخشی را تغییر دهد.
- دریچه معماری (Architectural Swirl Diffuser): مثل مدل NEX-C یا NEX-S، طراحی زیباشناختی دارد (عنصری مقعر، تیغههای رادیکال) و برای دفاتر مدرن یا فضاهای با سقف باز مناسب است.
- دریچه گردابی با کنترل شخصی (Personal-Control Swirl Diffuser): مانند Vortex Personal Control Swirl Diffuser امکان تنظیم دستی حجم هوا توسط کاربر را دارد. ویژگی مفید آن برای فضاهای کاری یا محیطهایی که هر نفر ترجیح دمای خاصی دارد.
- مدلهای مخصوص جریان پایین: برخی از دیفیوزرهای گردابی برای کاربردهایی با تغییرات جریان زیاد (مثل سیستمهای ( VAV طراحی شدهاند. به عنوان مثال، مدل AXO-S400 برای جریان پایین طراحی شده است.
هر یک از انواع دیفیوزرهای گردابی مزایا و معایب خاص خود را دارند و انتخاب مناسب آنها به طراحی سیستم تهویه، ارتفاع سقف و الزامات کاربری بستگی دارد.
کاربرد دیفیوزر گردابی در تهویه چیست؟
در ادامه نگاهی به کاربردهای دیفیوزر گردابی در تهویه میاندازیم.
- مخلوط کردن هوا: یکی از مهمترین کاربردهای دریچه دیفیوزر گردابی این است که با ایجاد جریان چرخشی، هوای تازه را با هوای محیط به شکلی کارآمد ترکیب میکند. این باعث میشود دمای اتاق یکنواختتر شود و نقاط سرد یا گرم کمتری داشته باشیم.
- کاهش تشکیل لایههای حرارتی: در فضاهایی با ارتفاع زیاد، احتمال تشکیل لایهگذاری دما (stratification) زیاد است. دیفیوزر گردابی با القای بالای هوا، این لایهگذاری را کاهش میدهد و راحتی حرارتی را بهتر حفظ میکند.
- کاربرد در سیستمهای VAV: در سیستمهای تهویه مطبوع متغیر (VAV) که جریان هوا تغییر میکند، دیفیوزر گردابی (مخصوصاً مدلهایی با تیغه قابل تنظیم) میتواند عملکرد پایداری داشته باشد؛ چون جریان را با چرخش بیشتر القا میکند حتی زمانی که حجم هوا کمتر است.
- کاهش صدا: از آنجایی که جریان چرخشی القایی میتواند سرعت خروجی را کاهش دهد، سر و صدای ناشی از جریان هوا کاهش مییابد که برای دفاتر، سالنها و فضاهای تجاری مناسب است.
- طراحی معماری: در ساختمانهایی با سقفهای باز یا طراحی مدرن، استفاده از انواع معماری دیفیوزر گردابی (مثلNEX) ضمن عملکرد مطلوب، جذابیت بصری هم دارد.
مقایسه عملکرد دریچه دیفیوزر گردابی با دیفیوزرهای معمولی
وقتی صحبت از توزیع مناسب هوا در یک فضا میشود، تفاوت بین یک سیستم استاندارد و سیستمی که پایهاش بر جریان چرخشی بنا شده، کاملاً مشخص است. دریچه دیفیوزر گردابی بهخاطر طراحی خاص تیغهها، هوا را به شکل مارپیچی وارد اتاق میکند. هوا نهتنها حرکت میکند؛ بلکه با سرعت زیادی با هوای محیط مخلوط میشود. این ویژگی در فضاهایی که نیاز به یکنواختی دما دارند اهمیت زیادی دارد؛ چون نقاط سرد و گرم را از بین میبرد.
در مقابل، دیفیوزرهای معمولی بیشتر جریان خطی تولید میکنند. شاید برای فضاهای کوچک کافی باشد؛ اما در محیطهایی بزرگتر، این نوع پخش هوا باعث میشود جریان در یک مسیر محدود حرکت کند و سریعاً افت کند. به همین دلیل است که مهندسان تهویه ترجیح میدهند برای پروژههای حرفهای از انواع دیفیوزرهای گردابی استفاده کنند.
| ویژگیها | دریچه دیفیوزر گردابی | دیفیوزرهای معمولی |
| نحوه پخش هوا | چرخشی و القایی، مناسب یکنواختی | مستقیم و خطی |
| سرعت مخلوط شدن | بسیار زیاد | متوسط |
| مناسب برای فضاهای بزرگ | کاملاً مناسب | محدود |
| تنوع در انواع دیفیوزرهای گردابی | زیاد | کم |
| عملکرد در سیستم VAV | ایدهآل | وابسته به مدل |
| کاربردهای دیفیوزر گردابی در تهویه | حرفهای، فضاهای وسیع | فضاهای کوچک |
نقش دریچه دیفیوزر گردابی در بهبود آسایش حرارتی فضاهای بزرگ
فضاهای بزرگ مثل سالنهای اجتماعات، لابیهای مرتفع، مراکز خرید یا دفاتر باز معمولاً با مشکل یکنواخت نبودن دما مواجه هستند. در چنین فضاهایی، اگر جریان هوا درست وارد نشود، لایهبندی دمایی تشکیل میشود؛ یعنی هوای گرم بالا و هوای سرد پایین تجمع پیدا میکند.
اینجا دقیقاً جایی است که دریچه دیفیوزر گردابی برخلاف دیفیوزرهای معمولی، عملکرد فوقالعادهای نشان میدهد. جریان چرخشی و پرقدرتی که این دیفیوزر ایجاد میکند، مثل یک موتور مخلوطکن طبیعی عمل میکند و دما را در سراسر فضا برابر نگه میدارد. در محیطهای کاری این موضوع اهمیت بیشتری دارد؛ چون وقتی دما در همه نقاط یکنواخت باشد، افراد احساس راحتی بیشتری میکنند.
یکنواختی دما در فضاهای بزرگ یکی از رایجترین کاربردهای دیفیوزر گردابی در تهویه است و یکی از دلایلی است که معماران و مهندسان تأسیسات به این نوع دیفیوزر اعتماد زیادی دارند. در این میان انتخاب درست میان دیفیوزرهای گردابی اهمیت دارد؛ چون هر مدل بسته به شدت جریان، زاویه تیغهها و میزان القای هوا عملکرد متفاوتی ارائه میدهد.
بررسی دقیق انواع دیفیوزرهای گردابی در پروژه های تهویه پیشرفته
هرچند عنوان «دریچه دیفیوزر گردابی» یک نام کلی بهنظر میرسد؛ اما در واقع این محصول دهها مدل مختلف دارد و هرکدام برای کاربردی خاص ساخته شدهاند. برای مثال، دیفیوزرهای گردابی مدور بهخاطر ظاهر مینیمالشان در پروژههای اداری و تجاری پرطرفدار هستند؛ در حالی که مدلهای مربعی، بهخصوص انواع قابل تنظیم، در پروژههایی با سقف بلند کارایی بیشتری دارند.
در پروژههایی مانند سالنهای صنعتی یا فضاهای عمومی پرتردد، معمولاً از مدلهایی استفاده میشود که القای هوای آنها شدیدتر است تا هوای تازه سریعتر وارد چرخه اتاق شود. این موضوع یکی از مهمترین دلایلی است که طراحی تیغهها در انواع دیفیوزرهای گردابی اهمیت زیادی دارد.
در پروژههای مدرن که از سیستمVAV استفاده میشود، اغلب مدلهایی انتخاب میشود که حتی در جریانهای پایین هم بتوانند چرخش کافی ایجاد کنند. این یکی از مهمترین کاربردهای دیفیوزر گردابی در تهویه است؛ یعنی عملکرد پایدار در شرایطی که حجم هوا دائماً تغییر میکند. به همین دلیل، انتخاب مدل مناسب همیشه باید بر اساس نوع کاربری، ارتفاع سقف، شدت جریان مورد نیاز و طراحی داخلی فضا انجام شود.
چرا دریچه دیفیوزر گردابی انتخاب اول معماران در طراحی داخلی مدرن است؟
یکی از جذابترین ویژگیهای دریچه دیفیوزر گردابی این است که علاوه بر عملکرد فنی قوی، از نظر ظاهری هم بسیار مدرن و هماهنگ با سبک طراحی امروز است. شکل هندسی جذاب، الگوی شعاعی تیغهها و خطوط منظم باعث میشود این دیفیوزر نهتنها یک ابزار فنی، بلکه یک عنصر زیباییشناسانه باشد. به همین دلیل است که در بسیاری از پروژههای معماری، مخصوصاً فضاهای مینیمال، از دیفیوزر گردابی به عنوان بخشی از طراحی داخلی استفاده میشود.
مدلهای معماری یا دیزاینمحور در دسته انواع دیفیوزرهای گردابی قرار میگیرند و معمولاً با سقفهای مشبک، سقفهای اکسپوز (سقف صنعتی باز) و حتی سقفهای کناف بهخوبی ترکیب میشوند. از طرف دیگر، چون کاربرد دیفیوزر گردابی در تهویه علاوه بر عملکرد، شامل کاهش صدا و توزیع یکنواخت هوا میشود، هماهنگی آن با فضاهای لوکس و کمسر و صدا نیز بیشتر است. این ترکیب بین زیبایی و عملکرد، دلیل اصلی محبوبیت این نوع دیفیوزر در پروژههای مدرن است.
جمعبندی
دریچه دیفیوزر گردابی یکی از بهترین گزینهها در بین دریچههای تنظیم هوا در سیستم تهویه است؛ زیرا جریان گردابی آن باعث القای هوا، کاهش سرعت در منطقه نشیمن، و مخلوط شدن سریعتر هوا میشود. با انتخاب بین انواع دیفیوزرهای گردابی مثل مدلهای مربعی، مدور، قابل تنظیم یا با کنترل شخصی، میتوان بهترین طراحی را متناسب با فضای مورد نظر انجام داد. کاربرد دیفیوزر گردابی در تهویه بسیار گسترده است از کاهش stratification گرفته تا بهبود راحتی حرارتی، کنترل صدا و طراحی معماری که باعث میشود این دیفیوزرها در پروژههای مدرن تهویه یکی از گزینههای محبوب باشند.
وبسایت ونت یک مرجع تخصصی در حوزه تهویه و کنترل دود است که با ارائه محصولات استاندارد و راهکارهای مهندسی، نیاز پروژههای ساختمانی مدرن را برطرف میکند. تنوع تجهیزات، اطلاعات فنی دقیق و رویکرد حرفهای، ونت را به یک انتخاب مطمئن برای مهندسان و طراحان تبدیل کرده است.
بدون نظر