صنعت حمل و نقل ریلی یکی از مهمترین سیستمهای ترانسفر شهری و بینشهری بوده و نقش مهمی در جابجایی حجم عظیمی از مسافران دارد. علاوه بر خطوط ریلی و واگنها، این بخش کاربردی از قسمتهای مهم دیگری نیز تشکیل شده است که شاید در نگاه اول به چشم نیاید. تهویه مطبوع یکی از موارد بسیار مهمی است نقش مهمی در سلامت محیط و بهرهوری دارد.
به همین دلیل کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل از ارکان مهمی است که همواره موردتوجه پیمانکاران و مهندسان قرار میگیرد. با نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل ریلی توزیع هوا بهصورت یکنواخت بوده و فشار و جریان هوای تازه بهخوبی تنظیم و کنترل میشود.
دلایل اهمیت تهویه در حمل و نقل ریلی
در صنعت حمل و نقل ریلی یکی از موارد مهم کیفیت هوای داخل ایستگاه، تونلها و واگنها است. علاوه بر تأمین امنیت مسافران و کارکنان توجه به سیستم تهویه استاندارد نقش مهمی در حفظ سلامت سیستمهای مکانیکی و الکتریکی دارد. در ادامه دلایل اهمیت کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل را بررسی میکنیم.
1. ایمنی و سلامت مسافران و کارکنان
سیستمهای ریلی شهری در محیط بسته یعنی ایستگاه و تونل قرار داشته و بهدنبال آن واگنها نیز در این سیستم بسته هستند. در چنین سیستمی گازهای آلاینده، گرما، ذرات سمی و معلق وجود دارد که انباشته شدن آنها میتواند خطرات جدی برای سلامت مسافران به بار آورد. عدم وجود یک سیستم تهویه استاندارد موجب افزایش غلظت گازهای سمی شده و سلامت مسافران و کارکنان را به خطر میاندازد. به همین دلیل نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل ریلی یک ضرورت است.
2. عملکرد بهینه سیستم های الکتریکی و مکانیکی
از دیگر دلایل علمی و منطقی استفاده از سیستم تهویه استاندارد در صنعت حمل و نقل ریلی جلوگیری از آسیبدیدگی تجهیزات و سیستمهای الکتریکی و مکانیکی است. در سیستم ریلی به دلیل قرارگیری در فضای بسته همواره با افزایش دما و رطوبت روبهرو هستیم که میتواند به سیستمهای الکتریکی و مکانیکی آسیب برساند. کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل موجب تبادل هوا شده و با کنترل دما موجب کاهش بار گرمایی محیط و کاهش رطوبت میشود. این فرایند نقش مؤثری در افزایش طول عمر تجهیزات سیستمهای مختلف دارد.
3. افزایش ایمنی در موارد اضطراری
در زمان احداث سیستم حملونقل ریلی باید تمام احتمالات درنظر گرفته شود. در شرایط اضطراری مانند آتشسوزی وجود سیستم تهویه نقش مؤثری در کنترل دود ناشی از حریق دارد. با کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل، با تنظیم فشار هوای تونل، میتوان انتشار دود را محدود کرده و مسیرهای خروجی را برای مسافران ایمن ساخت. با طراحی و نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل ریلی ایمنی ساختاری فراهم میشود.

اهداف کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل
سیستم حمل ونقل ریلی یک فضای بسته است که به هوای تازه دسترسی کافی نداشته و تراکم بالای مسافران از یک طرف و آلایندههای ناشی از حرکت قطارها از طرف دیگر میتواند مشکلات جدی پدید آورد. به همین دلیل طراحی و تعبیه سیستم استاندارد تهویه مطبوع و کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل اهمیت زیادی دارد. مهمترین اهداف استفاده دریچههای تهویه در صنعت حمل و نقل عبارتاند از:
- کنترل کیفیت هوا: شامل تخلیه گردوغبار، دود و گازها
- تنظیم دما و رطوبت: شامل حفظ دمایی مطبوع بین 25-20 درجه سانتیگراد، تنظیم میزان رطوبت
- ایمنی در برابر آتش: شامل حذف سریع دود و حرارت از محیط و هدایت دود به مناطق مشخص برای افزایش ایمنی ایستگاه و مسافران
بیشتر بخوانید: استانداردهای بیالمللی تولید دریچه و دمپر
ساختار سیستم تهویه و بخش های مختلف آن
یک سیستم تهویه حمل و نقل ریلی از بخشهای مختلفی تشکیل شده است که همه آنها نقش مهمی در تأمین امنیت سیستم حملونقل دارند. این بخشها عبارتاند از:
- ورودی هوا: شامل شفتهای عمودی، ورودیهای جانبی و ورودیهای سقف
- فنها: برای جابجایی هوا، ایجاد جریان گردش هوا، ایجاد فشار مثبت برای جلوگیری از ورود دود به تونل، خارجکردن دود
- مجاری: برای هدایت هوا در سراسر تونل و شامل مجاری اصلی، مجاری شاخهای، دیفیوزرها، فیلتراسیون هوا، فیلترهای HEPA و فیلترهای پیشفیلتر
- بخش تهویه مطبوع: برای کنترل دما، کنترل رطوبت، سیستم کنترل دود، سیستم های توزیع هوا، فنهای ویژه، دریچههای دود و پنلهای کنترل
نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل
در سیستم حملونقل ریلی با نصب دمپرها جریان هوا بهصورت بهینه کنترل و مدیریت میشود. نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل ریلی شامل موارد زیر است:
- دمپر تنظیم جریان هوا: برای مدیریت و کنترل دقیق میزان هوای تازه یا بازچرخش که نقش زیادی در بهینهسازی مصرف انرژی دارد.
- دمپر کنترل فشار: کاربرد دریچههای تهویه در صنعت حمل و نقل و نصب دمپرهای کنترل فشار در تونلها موجب متعادل شدن فشار در بخشهای مختلف تونل شده و مانع از تجمع فشار در یک بخش میشود.
- دمپر آتشبند: این نوع دمپر در زمان انتشار دود یا بروز آتشسوزی فعال شده و از طریق جلوگیری از انتشار دود مسیرهای خروجی را امن میکند.
چالش های تهویه حمل و نقل ریلی
در کاربرد دریچه های تهوبه در صنعت حمل و نقل احتمال روبهروشدن با چالشها وجود دارد. برای اینکه نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل ریلی بیشترین بازدهی را داشته باشد باید با چالشها و چگونگی رفع آنها آشنا باشیم. این چالشها نیز مانند چالشهای نگهداری دمپر دود در پروژههای بلند اهمیت زیادی دارند. این چالشها عبارتاند از:
1. تنش حرارتی و اثر پیستون
یکی از چالشهایی که در سیستم تهویه حملونقل ریلی با آن روبرو میشویم اثر پیستون است. حرکت سریع قطار از تونل همانند یک پیستون بوده و هوا به سمت جلو فشار داده میشود. این درحالی است که در پشت سر قطار مکش ایجاد میشود. این روند موجب تغییر جریان هوا شده و میتواند چالشهایی را در طراحی سیستم تهویه ایجاد کند.
2. مصرف انرژی
در ایستگاههای زیرزمینی عملیات تهویه هوا انرژی زیادی مصرف میکند و یکی از چالشهای مهم در این رابطه مصرف بالای انرژی در دوره کمبار مسافری است. به همین دلیل پیشنهاد میشود از انرژی بازیابی ترمز قطار برای تأمین بخشی از انرژی تهویه استفاده شود.

3. ایمنی تونل در زمان آتشسوزی
یکی از چالشهای مهم در سیستم حمل و نقل ریلی کنترل دود و فشار هوا در زمان آتشسوزی است تا فرصت کافی برای خروج مسافران وجود داشته باشد. برای رفع این مشکل لازم است دمپرهای آتشبند بهصورت دقیق مدلسازی و آزمایش شوند. کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل و نصب آن باید بهصورتی باشد که تخلیه دود موجب ایجاد فشار بیش از اندازه نشود؛ زیرا میتواند موجب ریزش تونل شود.
فنهای بزرگ توزیع هوا در دو انتهای ایستگاه باید بهصورتی باشند که در مواقع آتشسوزی، دود ناشی از آتش را از بین برده و مسافران زمان کافی برای خروج داشته باشند. علاوه بر این فنها باید بتوانند دود را از مسافران در حال خروج دور کرده و آن را از طریق مجاری و شفتها به خارج از ایستگاه یعنی به سطح زمین منتقل و از گردش مجدد هوا از طریق ورودیها جلوگیری کنند.
بهینه سازی سیستم تهویه حمل و نقل ریلی
نصب دمپرهای تهویه در حملونقل ریلی یک ضرورت است و باید دریچههایی نصب شود که قابلیت تنظیم دبی و فشار را داشته باشند. علاوه بر این باید تأثیر اثر پیستون که در مرحله قبل گفته شد نیز درنظر گرفته شود. این روند موجب توزیع یکنواخت جریان هوا میشود. برای نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل ریلی بهتر است از دمپرهای چندمنظوره مانند دمپر آتشبند همراه با دمپر کنترل فشار استفاده شود. این روند موجب افزایش عملکرد سیستم تهویبه در شرایط معمولی و اضطراری میشود. علاوه بر این نگهداری منظم و نظارت بر سیستم تهویه یک ضرورت است.
بررسی دورهای و زمانبندیشده دریچهها و دمپرها، کنترل فشار، بررسی فیلتراسیون هوا و بهینهسازی جریان هوا باید بهصورت دقیق و طبق برنامه منظم انجام شود. سیستم تهویه باید در حالت عادی، محیطی قابلقبول از نظر دما و کیفیت هوا فراهم کند. این امر اغلب با استفاده از شفتهای انفجاری با اندازه و موقعیت مناسب قابل دستیابی است که به اثر پیستون قطار اجازه میدهد تا تونلها و ایستگاهها را تهویه کند. سیستمهای تهویه حمل و نقل ریلی باید دارای انعطافپذیری کافی برای ظرفیت روبهرشد بوده و بتوانند با تغییرات مختلف در شرایط گوناگون روبرو شوند.
تهویه سازه شار متخصص در طراحی و اجرای سیستم های تهویه
طراحی و نصب سیستم تهویه مناسب و استاندارد یکی از ضروریات در سیستم حمل و نقل ریلی است. تهویه مطبوع یکی از موارد بسیار مهمی است نقش مهمی در سلامت محیط، مسافران و کارکنان دارد. به همین دلیل کاربرد دریچه های تهویه در صنعت حمل و نقل یکی از موارد بسیار مهم در افزایش ایمنی و بازدهی است. علاوه بر ایمنی و سلامت افراد، نصب دمپرهای تهویه در حمل و نقل ریلی تأثیر مستقیمی بر ایمنی تجهیزات الکترونیکی و مکانیکی سیستم حملونقل دارد.
به دلیل اینکه عدم تخلیه گرما و رطوبت در تونلها و ایستگاهها موجب آسیبدیدن و خسارت این تجهیزات میشود. سیستم تهویه از بخشهای مختلف شامل ورودی هوا، فنها، مجاری تخلیه، دیفیوزرها و تهویه مطبوع تشکیل شدهاند. رعایت تمام استانداردهای طراحی و نصب و همچنین نگهداری دقیق و زمانبندیشده برای عملکرد بهینه و دقیق سیستم تهویه مطبوع حمل و نقل ریلی ضروری است.
شرکت صنعتی ونت/ تهویه سازه شار با هدف بهینهسازی سیستم تهویه مطبوع برای پروژههای مختلف و طراحی سیستم یکپارچه، محصولاتی با بهترین کیفیت، کارایی و طراحی استاندارد تولید میکند. برای کسب اطلاعات اطلاعات بیشتر، خرید محصول یا مشاوره با کارشناسان شرکت میتوانید از بخش تماس با ما اقدام کنید.
